Επικοινωνία Εκτύπωση  

   
ΠΑΡΟΥΣΙΑΣΗ   ΒΙΒΛΙΟΥ
Δημήτριος Καραμπερόπουλος,
Οι Χάρτες Βλαχίας - Μολδαβίας του Ρήγα Βελεστινλή, Βιέννη 1797.
Νέα στοιχεία - Ευρετήριο - Αυθεντική επανέκδοση
Αθήνα 2005
 
Βελεστίνο, 20 Νοεμβρίου 2005  
 

Παρουσίαση των Χαρτών Βλαχίας-Μολδαβίας του Ρήγα

-Κύριε Αντιπρόεδρε της Βουλής των Ελλήνων

-Κύριε Δήμαρχε της Γενέτειρας του Ρήγα

-Κύριε Αντιδήμαρχε

-Κύριε Πρόεδρε του Δημοτικού Συμβουλίου

-Κύριοι Δημοτικοί Σύμβουλοι

-Κύριοι πρ. Δήμαρχοι Βελεστίνου

-κυρία Ιντζεσίλογλου Διεθύντρια του Αρχαιολογικού Ινστιτούτου Θεσσαλικών Σπουδών

-Σεβαστή μου μητέρα

-Αγαπητοί συμπατριώτες

-Αγαπητοί Φίλοι του Βελεστίνου και της Επιστημονικής Εταιρείας Μελέτης Φερών-Βελεστίνου-Ρήγα

Κάθε φορά που παρουσιάζουμε τα έργα του Μεγάλου τέκνου του Βελεστίνου, του επαναστάτη και οραματιστή της Ελληνικής Δημοκρατίας του Βαλκανικού χώρου Ρήγα Βελεστινλή, εδώ στη γενέτειρά του το Βελεστίνο, αισθήματα συγκίνησης μας καταλαμβάνουν. Και ιδιαίτερα σήμερα που τους χάρτες Βλαχίας και Μολδαβίας, τους οποίους ο Ρήγας τύπωσε το 1797 στη Βιέννη,  και μετά από διακόσια οκτώ χρόνια τους παρουσιάζουμε ενώπιόν σας σε αυθεντική για πρώτη φορά επανέκδοσή τους, συμπληρωμένη με Ευρετήριο ονομάτων και με  καινούργια στοιχεία.

Στόχος της  Επιστημονικής μας Εταιρείας είναι όπως στην επέτειο των 250 χρόνων από τη γέννηση του Ρήγα, το 2007, να έχουμε ολοκληρώσει την για πρώτη φορά αναστατική επανέκδοση όλων των έργων του Ρήγα,  ΤΑ ΑΠΑΝΤΑ, εμπλουτισμένα με τα Ευρετήριά τους και με όλα τα τελευταία ευρήματά μας, που θα δείχνουν το μεγαλείο της σύλληψης του επαναστατικού σχεδίου του Ρήγα.

Η αρχή έγινε το 1991 που επανεκδώσαμε σε αναστατική μορφή με την προσθήκη ευρετηρίου το Φυσικής απάνθισμα, για το οποίο επί πλέον αποδείξαμε ότι ένα μεγάλο μέρος ο Ρήγας  το πήρε από την Γαλλική Εγκυκλοπαιδεία των Ντιντερώ και Ντε Αλαμπέρτ. Εκτοτε και μέχρι σήμερα  είχε άλλες δύο επανεκδόσεις

Στη συνέχεια το 1994 κυκλοφορήσαμε ΤΑ ΕΠΑΝΑΣΤΑΤΙΚΑ, (Επαναστατική Προκήρυξη, Δίκαια του Ανθρώπου, Σύνταγμα, Θούριος), με την προσθήκη ευρετηρίου. Η εύχρηστη αυτή έκδοση κυκλοφόρησε ευρύτατα σε πέντε επανεκδόσεις. Και με την ευκαιρία να κάνουμε γνωστό ενώπιόν σας εδώ στη γενέτειρα του Ρήγα ότι το Σύνταγμα του το έχουμε μεταφράσει σε εννέα γλώσσες και ότι αποστέλλονται τα αντίτυπα στις Βιβλιοθήκες όλων των καρτών του κόσμου. Μέχρι σήμερα τα έχουμε στέλλει σε 400 βιβλιοθήκες 88 κρατών.

Το 1996 και 1997 επανεκδώσαμε με την προσθήκη ευρετηρίου τα Ανέκδοσα έγγραφα περί Ρήγα Βελεστινλή των Λεγράνδ και Αμάντου που είχαν πρώτο εκδοθεί το 1891 και 1930 και ήταν δυσεύρετα και μόνο στις μεγάλες βιβλιοθήκες. Με την έκδοσή μας έγινε κτήμα όλων όσοι θα ήθελαν να τα αποκτήσουν.

Το 1997 παρουσιάσαμε σε ψηφιακό δίσκο τον Θούριο στις πέντε παραδοσιακές παραλλαγές του.

Το 1998 που αποτέλεσε τομή στις δραστηριότητες της Επιστημονικής μας Εταιρείας, παρουσιάσαμε την για πρώτη φορά αυθεντική επανέκδοση της δωδεκάφυλλης ΧΑΡΤΑΣ της ΕΛΛΑΔΟΣ. Στη μοναδική αυτή έκδοση υπάρχει το Ευρετήριο ονομάτων της Χάρτας και επί πλέον η μελέτη για τα νομίσματα της κας Πέννας καθώς και του ομιλούντος η μελέτη για τους πρότυπους χάρτες που ο Ρήγας χρησιμοποίησε για την δική του έκδοση, καθώς και πολλά καινούργια στοιχεία ερμηνείας των συμβολισμών και ότι η Χάρτα του αποτελούσε πολιτικό χάρτη του κράτους του, το οποίο θα αναδεικνύονταν μετά την επανάστασή του.

Το 2001 επανεκδίδουμε σε αναστατική έκδοση το βιβλίο «Ο Ηθικός Τρίπους», με ευρετήριο και μία μελέτη στην οποία αποδεικνύουμε ότι το εργο «Τα Ολύμπια» είναι μετάφραση του Ρήγα και όχι κάποιου φίλου του όπως είχε υποστηριχθεί με αποτέλεσμα η μομφή αυτή να κυκλοφορεί μέχρι τις μέρες μας.

Και φέτος επανεκδίδουμε σε αυθεντική για πρώτη φορά πάλι τους Χάρτες Βλαχίας και Μολδαβίας, που ο Ρήγας τις είχε εκδώσει το 1797.   

Προγραμματίζουμε μέχρι τέλους του έτους να έχουμε επανεκδώσει την εικόνα του Μεγάλου Αλεξάνδρου και στη συνέχεια κατά το 2006 τον Νέο Ανάχαρσι και τέλος το Σχολείο των ντελικάτων εραστών. Κατ' αυτόν τον τρόπο η Επιστημονικής μας Εταιρείας θα έχει επανεκδώσει τα κατά την επέτειο αυτή τα πραγματικά σε αυθεντική μορφή και με ευρετήρια όλα τα γνωστά έργα του Ρήγα Βελεστινλή.

 

Νέα στοιχεία στην ιστορική έρευνα περί Ρήγα

 

 Με την επανέκδοση για πρώτη φορά των δύο χαρτών Βλαχίας και  Μολδαβίας προσφέρουμε νέα σημαντικά στοιχεία στην ιστορική έρευνα περί Ρήγα:
    1)  Την αυθεντική για πρώτη φορά επανέκδοση των δύο αυτών χαρτών στο φυσικό μέγεθος, στο οποίο ο Ρήγας τις είχε εκδώσει.

Σχετικά με τα διασωθέντα πρωτότυπα αντίτυπα της Χάρτας της Βλαχίας του Ρήγα σημειώνουμε ότι μέχρι σήμερα έχουν εντοπισθεί δύο, ένα στη Βιβλιοθήκη της Χίου[1] και το άλλο στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Βιέννης[2]. Εντύπωση πάντως προκαλεί το γεγονός ότι ελάχιστα αντίτυπα της έχουν διασωθεί, ενώ από τη δωδεκάφυλλη Χάρτα της Ελλάδος έχουν μέχρι σήμερα εντοπισθεί τριάντα επτά αντίτυπα[3].

Επίσης για τα γνωστά μέχρι σήμερα αντίτυπα της Γενικής Χάρτας της Μολδαβίας του Ρήγα σημειώνουμε ότι απόκεινται στην Εθνική Βιβλιοθήκη της Βιέννης[4] και στη Βιβλιοθήκη της Ακαδημίας της Ρουμανίας, στην οποία ωστόσο βρίσκεται άλλο ένα αντίτυπο του ιδίου χαράκτη και της ίδιας χρονολογίας με έγχρωμες διαγραμμίσεις των ορίων των Τοπαρχιών της Μολδαβίας  και με επικάλυψη της τμήματος όπου ήταν η μορφή του Ηγεμόνα. Επίσης απόκειται στη Βιέννη και στο Βουκουρέστι  η ίδια χάρτα με τον ίδιο τίτλο αλλά στο σημείο όπου υπήρχε το όνομα του Ρήγα τέθηκε το έτος έκδοσης «1804», και στο μέρος όπου ήταν η προσωπογραφία του Καλλιμάχη, προστέθηκαν ονόματα από γεωγραφικό χάρτη της περιοχής. Χαράκτης αυτού του χάρτη είναι ο C. R. Schindelmayer[5]. Μάλιστα τη χάραξη των  χαρτών Βλαχίας και Μολδοβίας του 1804 ανέθεσε στον χαράκτη αυτόν «ο εν Βιέννη επιτετραμμένος της Πύλης Constantin von Tibaldi»[6]. Η πληροφορία αυτή που αναγράφηκε σε λεξικό του 1810 και εκδόθηκε στη Ζυρίχη, είναι σημαντική για τη αξία και σημασία της έκδοσης των χαρτών του Ρήγα Βελεστινλή. Ενδιαφέρον έχει να σημειώσουμε ότι ο χάρτης της Μολδαβίας μεταφρασμένος στα ρουμανικά ανατυπώθηκε στο Ιάσιο το 1925 [7].

 

    2)  Τη σύνταξη του ευρετηρίου των ονομάτων που αναγράφονται στους  δύο αυτούς χάρτες.
    3)  Ένα καινούργιο στοιχείο που παρουσιάζουμε είναι ότι εντοπίσαμε το «ρόπαλο του Ηρακλέους» στις παραστάσεις που ο Ρήγας παραθέτει στην άνω δεξιά θέση των χαρτών κάτω από τις προσωπογραφίες των ηγεμόνων της Βλαχίας και Μολδαβίας.  Για πρώτη φορά εντοπίσθηκε κατά τη σύνταξη του Ευρετηρίου. Είναι η ανταμοιβή στον κόπο σύνταξης του Ευρετηρίου. Πριν από ενάμισι περίπου  χρόνο 16 Μαρτίου 2004 τα μεσάνυχτα το εντόπισα.
    4) Ένα άλλο καινούργιο εύρημα είναι η ταύτιση του κειμένου «Προς τω Τύρα όπου η Οφιούσα, Πλιν. βιβλ. δ΄» της Χάρτας της Μολδαβίας. Το κείμενο αυτό, όπως αποδεικνύουμε, ο Ρήγας το έλαβε από τη Γαλλική Εγκυκλοπαιδεία των  Diderot και D' Alambert. Ο Ρήγα μετά το βιβλίο «Φυσικής απάνθισμα», Βιέννη 1790, για μια ακόμη φορά το 1797 στη μεγάλη επαναστατική του χρονιά, την αυθεντική για πρώτη φορά επανέκδοσή των δύο αυτών χαρτών στο φυσικό μέγεθος, που ο Ρήγας τις είχε εκδώσει.

    5)  την ένταξη της έκδοσης των δύο αυτών χαρτών από τον Ρήγα στο επαναστατικό του σχέδιο. 


[1] Κ. Αμαντος, «Ρήγας Βελεστινλής», Ελληνικά,τόμ. 5, 1932, σελ. 39-60.

[2] Γεώργιος Λάϊος, «Οι χάρτες του Ρήγα.», ό. π., σελ. 287-288.

[3] Βλ. Γεώργιος Σχινάς, «Η ¨Χάρτα¨ του Ρήγα: Σωζόμενα αντίτυπα καταγραφή τους»,  Υπέρεια, τόλ. Γ΄, Πρακτικά Γ΄ Διεθνούς Συνεδρίου ¨Φεραί-Βελεστίνο-Ρήγα, Αθήνα 202, σελ. 965-979, όπου έχουν καταγραφεί τριάντα τέσσερα αντίτυπα και έκτοτε έχουμε εντοπίσει ένα αντίτυπο στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, (Ψυχικό, αυτοψία 1 Ιουλίου 2004) και ένα άλλο υπήρχε στο Μουσείο Ζακύνθου,το οποίο όμως κάηκε στο σεισμό του 1953 σύμφωνα με το δημοσίευμα «Το Μουσείο Ζακύνθου», Επτανησιακά Φύλλα, τόμ. Δ 1, 1960, σελ. 21. Ομοίως σύμφωνα με τον Σπ. Λάμπρο ένα αντίτυπο υπήρχε στην Ελληνική Κοινότητα της Βουδαπέστης δωρεά του Γεωργίου Ζαβίρα. Βλ. «Η Βιβλιοθήκη της Ελληνικής Κοινότητος Βουδαπέστης και οι εν τη πόλει ταύτη σωζόμενοι ελληνικοί κώδικες», Νέος ελληνομνήμων, τόμ. 8, 1911, σελ. 71. Ακόμη έχουμε την πληροφορία ότι πρωτότυπο αντίτυπο της  Χάρτα της Ελλάδος του Ρήγα βρίσκεται σε Μουσείο της Στοκχόλμης και στη βιβλιοθήκη του Σπ. Μαρκεζίνη.

[4] Βλ. Γ. Λάϊος, «Οι χάρτες του Ρήγα.», ό. π., σελ. 289.

[5] Στο βιβλίο του Ζηνοβίου Πώπ, Μετρικής βιβλία Β΄, Εν Βιέννη 1803, αναγράφεται ότι ο χαράκτης C. R. Schindelmayer χάραξε τη μορφή του Λάμπρου Φωτιάδη, καθηγητή στην Ακαδημία του Βουκουρεστίου, όπως επίσης και στον τίτλο του βιβλίου την ποιητική και τον Ομηρο. Βλ. Φιλ. Ηλιού, Ελληνική Βιβλιογραφία του 19ου αιώνα, τόμος πρώτος 1801-1818, Αθήνα 1995, σελ. 70, αρ. 1803.36.

[6] Βλ. Πολ. Ενεπεκίδης, Ρήγας-Υψηλάντης-Καποδίστριας, Αθήνα 1965, σελ. 34, Νέστορος Καμαριανού, Ρήγας Βελεστινλής, Συμπληρώσεις και διορθώσεις για τη ζωή και το έργο του, Εισαγωγή - μετάφραση - σχόλια Αθ. Καραθανάσης, Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης Φερών-Βελετσίνου-Ρήγα,, Αθήνα 1999, σελ. 78-79.

[7] Λ. Βρανούσης, Εφημερίς, ό. π., Προλεγόμενα, υποσημ. 354,  σελ. 846. N. Camariano, «Contributions a la bibliographie des ouvres de Rigas Veletsinlis», Balcania, 1, 1938, p. 225-227. N. Camariano, «Despre o editie necunoscuta a Hartii Moldovei intocmita de RigasVelestinlis », Studii si cercetari de biliologie II, 1957, p300-302, όπου και δημοσίευσή της.Ν. Ενεπεκίδης, Ρήγας-Υψηλάντης-Καποδίστριας, Αθήνα 1965, σελ. 34-35, N. Camariano, Rhigas Velestinlis. Completements et corrections concernant sa vie et son activite, RESEE, 19, 1981, p. 56-58,  [ελληνική μετάφραση] Αθ. Καραθανάσης, Επιστημονική Εταιρεία Μελέτης Φερών-Βελεστίνο-Ρήγας, Αθήνα 1999, σελ. 78.



Το βιβλίο παρουσίασαν ο κ. Αθανάσιος Καραθανάσης, καθηγητής Ιστορίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης και ο κ. Δ. Καραμπερόπουλος.
Χαιρέτισαν την εκδήλωση ο Νομάρχης Μαγνησίας κ. Γ. Πρίντζος, βουλευτές της Μαγνησίας και ο δήμαρχος Φερών κ. Κ. Κανάρης.

  Αρχή Σελίδας


Created by   2004